SERBIAN JOURNALS OF THE SECOND HALF OF THE 19TH AND THE BEGINNING OF THE 20TH CENTURY ON THE POSITION OF CHRISTIANS IN THE ROMAN EMPIRE
DOI:
https://doi.org/10.14795/jaha.13.2.2026.1588Keywords:
Nero, Christians, position, persecution, Rome, Serbian journalsAbstract
Numerous studies have been written on the position of Christians in the Roman Empire. This paper will emphasize the sources related to this issue and the works published in Serbian journals that were issued during the second half of the 19th and the beginning of the 20th century in the Kingdom of Serbia and the Austro-Hungarian Monarchy. The journals in the Kingdom of Serbia that speak about the position and persecution of Christians during the reign of Emperor Nero are Škola, Rodoljub, Učitelj, Podmladak and Vesnik srpske crkve; and in the Austro-Hungarian Monarchy: Danica, Beseda, Golub, Pravoslavlje and Novi srpski vek. Based on the aforementioned works, the paper aims to highlight how the position of Christians in the Roman Empire was viewed during the reign of the persecutor emperor. Furthermore, by analyzing the works in these journals, the paper will examine how the position of Christians during the time of Emperor Nero was intended to serve as an example for the youth of the 19th and 20th centuries in developing Christian morality.
Downloads
References
SUETONIUS 1997
Suetonius, The Lives of the Caesars (ed. J. C. Rolfe) (London: William Heinemann LTD; Cambridge–Massachusetts: Harvard University Press).
TACIT 1970
Tacit, K., Anali (pr. și com. Lj. Crepajac) (Beograd: Srpska književna zadruga).
TERTULLIAN 1843
Tertullian, The Apology of Tertullian (ed. W. Reeve) (London: Griffith, Farran, Okeden & Welsh).
TRANKVIL 2019
Trankvil, G. S., Životi i naravi dvanaest rimskih careva (pr. D. Acović) (Beograd: Dereta).
AKSENTIJEVIĆ 2023
Aksentijević, L., Antika u srpskim dečijim i školskim časopisima iz druge polovine XIX i s početka XX veka: primeri iz časopisa Škola și Golub. In: Maricki Gađanski, K. (ed.), Antika i savremeni svet: Pitanje istine i slobode, zakona, pravde i demokratije kod antičkih autora i u poznijoj tradiciji. 14 međunarodni naučni skup. Zbornik radova (Beograd: Društvo za antičke studije Srbije), 9–20.
AKSENTIJEVIĆ 2024
Aksentijević, L., Prometej u srpskim časopisima u drugoj polovini XIX i početkom XX veka. In: Vukadinović, S./Boškov, S./Smirnov Brkić, A. (eds.), Seobe od antike do danas 2: Prometej 021: od agona do progona. Tematski zbornik (Novi Sad: Filozofski fakultet), 203–219.
ALEKSIĆ PEJAKOVIĆ 1965
Aleksić Pejaković, Lj., Odnosi Srbije sa Francuskom i Engleskom 1903–1914 (Beograd: Istorijski institut).
ANONIM 1869a
Anonim, Dobrota, Škola 18 (Beograd), 281–285.
ANONIM 1869b
Anonim, Vesnikovim čitaocima, Vesnik srpske crkve list svešteničkog udruženja 1 (Beograd), 1–2.
ANONIM 1869v
Anonim, Crkva hrišćanska za prvih vekova, Beseda list za crvene, školske i narodne potrebe 1 (Novi Sad), 3–9.
ANONIM 1869g
Anonim, Crkva hrišćanska za prvih vekova, Beseda list za crvene, školske i narodne potrebe 3 (Novi Sad), 33–36.
ANONIM 1899
Anonim, Rim u plamenu, Golub list za srpsku mladež 9 (Sombor), 134–135.
ANONIM 1910
Anonim, Šta mi hoćemo, Pravoslavlje list namenjen pravoslavnom srpskom narodu za pouku u sv. pravoslavnoj veri i hrišćanskoj vrlini 1 (Mitrovica), 1.
ANONIM 1913
Anonim, Administracija i uredništvo Novog srpskog veka. Potreba srpskog ilustrovanog lista, Novi srpski vek 5 (Novi Sad), 37.
ANONIM (D. J. P.) 1884a
D. J. P. (Anonim), Braća Grasi: predavanje za V razred više osnovne škole, Učitelj organ učiteljskog udruženja za obrazovanje i vaspitanje 15 (Beograd), 233–235.
ANONIM (D. J. P.) 1884b
D. J. P. (Anonim), Braća Grasi: predavanje za V razred više osnovne škole, Učitelj organ učiteljskog udruženja za obrazovanje i vaspitanje 16 (Beograd), 250–252.
ANONIM (J. D. J.) 1884
J. D. J. (Anonim), Predavanje iz opšte istorije u V razredu više osnovne škole: O Periklu, Učitelj organ učiteljskog udruženja za obrazovanje i vaspitanje 17 (Beograd), 265–268.
ANONIM (VL, M.) 1910
Vl, M. (Anonim), Prvi hrišćani, Pravoslavlje list namenjen pravoslavnom srpskom narodu za pouku u sv. pravoslavnoj veri i hrišćanskoj vrlini 1 (Mitrovica), 10–13.
BOŠKOV 2016
Boškov, S., Antika u nastavi istorije (Novi Sad: Filozofski fakultet).
BOŠKOV/AKSENTIJEVIĆ 2021
Boškov, S./Aksentijević, L., Rimska kultura u udžbenicima istorije u drugoj polovini XIX veka, Metodički vidici 12 (Novi Sad), 341–358.
ČAJKANOVIĆ 1911
Čajkanović, V., O ženi u Grka i Rimljana, Srpski književni glasnik 9 (Beograd), 682–696.
ČIČA 1898
Čiča, V., Osnovne i gramatičke škole i učiteljstvo u starom Rimu, Podmladak list za omladinu srednjih škola 14 (Beograd), 219–222.
ĆOROVIĆ 1936
Ćorović, V., Odnosi između Srbije i Austro Ugarske u XX veku (Beograd: Državna štamparija Kraljevine Jugoslavije).
DERETIĆ 2022
Deretić, J., Kulturna istorija Srba (Beograd: Laguna).
DRAPER 1890a
Draper, Dž., Postanak hrišćanstva, Javor list za zabavu, pouku i književnost 30 (Novi Sad), 473–476.
DRAPER 1890b
Draper, Dž., Postanak hrišćanstva, Javor list za zabavu, pouku i književnost 32 (Novi Sad), 506–510.
DRAPER 1890v
Draper, Dž., Postanak hrišćanstva, Javor list za zabavu, pouku i književnost 33 (Novi Sad), 524–527.
ĐORĐEVIĆ 1967
Đorđević, D., Jugoslovenski narodi pred Prvi svetski rat. In: Čubrilović, V. (ed.), Srbija i Balkan na početku XX veka (Beograd: SANU).
ĐURIĆ 1997
Đurić, M., Filozofski spisi (Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva).
FUKUJE 1901a
Fukje, H. (Anonim), Quo vadis?, Pozorišni list 2, 7–10.
FUKUJE 1901b
Fukje, H. (Anonim), Quo vadis?, Pozorišni list 3, 15–17.
FUKUJE 1901v
Fukje, H. (Anonim), Quo vadis?, Pozorišni list 4, 22–24.
GAVRILOVIĆ 1903
Gavrilović, A., Znameniti Srbi XIX veka: godina II (Zagreb: Srpska štamparija).
GAVRILOVIĆ 1978
Gavrilović, N., Osnivanje i rad srpske Učiteljske škole 1812–1848. In: Makarić, R./Vasiljević, S. (eds.), Dve stotine godina obrazovanja učitelja u Somboru: 1778–1978 (Sombor: Odbor za proslavu dve stotine godina obrazovanja učitelja u Somboru; Novi Sad: Budućnost), 31–80.
KISIĆ/BULATOVIĆ 1996
Kisić, M./Bulatović, B., Srpska štampa: 1768–1995: istorijsko–bibliografski pregled. Štampa i srpsko društvo 19. i 20. veka (Beograd: Medija centar).
KNEŽEVIĆ 2013
Knežević, M., Vrednosni sudovi o književnom delu srpskog pesnika Mite Popovića, Nasleđe časopis za književnost, umetnost i kulturu 25 (Kragujevac), 161–170.
KNEŽEVIĆ 1897a
Knežević, S., U vrtu Klavdijnom: Legenda Ernesta fon Vildenbruha, Bosanska vila list za zabavu, pouku i književnost 21 (Sarajevo), 326–328.
KNEŽEVIĆ 1897b
Knežević, S., U vrtu Klavdijnom: Legenda Ernesta fon Vildenbruha, Bosanska vila list za zabavu, pouku i književnost 22 (Sarajevo), 340–342.
KNEŽEVIĆ 1897v
Knežević, S., U vrtu Klavdijnom: Legenda Ernesta fon Vildenbruha, Bosanska vila list za zabavu, pouku i književnost 23–24 (Sarajevo), 361–366.
KVANTER 1902a
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne kod svih naroda i u svima vremenima, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 8 (Beograd), 59–60.
KVANTER 1902b
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne kod svih naroda i u svima vremenima, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 9 (Beograd), 68–69.
KVANTER 1902v
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne kod svih naroda i u svima vremenima, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 10 (Beograd), 76.
KVANTER 1902g
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 11 (Beograd), 83–85.
KVANTER 1902d
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 12–13 (Beograd), 100–101.
KVANTER 1902đ
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 14 (Beograd), 108–109.
KVANTER 1902e
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 15–16 (Beograd), 117–119.
KVANTER 1902ž
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 17–18 (Beograd), 131–133.
KVANTER 1902z
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 19 (Beograd), 142–143.
KVANTER 1902i
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 20–21 (Beograd), 151–153.
KVANTER 1902j
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 22–23 (Beograd), 168–170.
KVANTER 1902k
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 25 (Beograd), 191–192.
KVANTER 1902l
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: prvi deo smrtne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 26–27 (Beograd), 201–203.
KVANTER 1902lj
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: drugi deo telesne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 28–29 (Beograd), 215–218.
KVANTER 1902m
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: drugi deo telesne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 30–31 (Beograd), 234–236.
KVANTER 1902n
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: drugi deo telesne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 35–36 (Beograd), 274–277.
KVANTER 1902nj
Kvanter, R., Telesne i smrtne kazne: drugi deo telesne kazne, Policijski glasnik stručni list za policiju bezbednost i administraciju policijskih i opštinskih vlasti 37–38 (Beograd), 288–292.
LOPUŠINA 2004
Lopušina, V., Andrić, Milan. In: Popov, Č. (ed.), Srpski biografski rečnik A–B 1 (Novi Sad: Matica srpska), 186.
LUKIĆ 1914
Lukić, B., Jubilej slobode hrišćanstva, Vesnik srpske crkve organ svešteničkog udruženja 1 (Beograd), 11–28.
MIKAVICA/LEMAJIĆ/VASIN/NINKOVIĆ 2016
Mikavica, D./Lemajić, N./Vasin, G./Ninković, N., Srbi u Habzburškoj monarhiji od 1526 do 1918 2 (Novi Sad: Prometej).
MILAČIĆ 1965
Milačić, D., Mita Popović. In: Krleža, M. (ed.), Enciklopedija Jugoslavije 6 (Zagreb: Jugoslovenski leksikografski zavod), 560.
MILOVIĆ 2018
Milović, M., Monašević, Andrija. In: Bešlin, B. (ed.), Srpski biografski rečnik Ml–Pan 7 (Novi Sad: Matica srpska), 82.
NIKETIĆ 1886
Niketić, P., Feničani (predavanje za V razred), Učitelj organ učiteljskog udruženja za obrazovanje i vaspitanje 9 (Beograd), 141–143.
NIKOLAJEVIĆ 1880
Nikolajević, S., O stoicizmu u rimskoj državi, Otadžbina književnost, nauka i društveni život 17–20 (Beograd), 249–288.
OBRADOVIĆ 1884
Obradović, L., Gonjenje hrišćana (materijal za predavanje nauke hrišćanske u IV razredu niže osnovne škole), Učitelj organ učiteljskog udruženja za obrazovanje i vaspitanje 18 (Beograd), 279–284.
PEKOVIĆ 1992
Peković, S., Model časopisa na početku veka (Poetika i politika, stara pravila i nove uloge). In: Peković, S./Matović, V. (eds.), Tradicionalno i moderno u srpskim časopisima na početku veka (1895–1914). Zbornik radova (Novi Sad–Beograd: Matica srpska; Institut za književnost i umetnost), 9–16.
POPOVIĆ 1870
Popović, M., Neron: istorijska novela, prilog uz Danicu za 1870. godinu (Novi Sad: Pečatnja Ignjata Fuksa).
PROTIĆ 1883
Protić, G., O Likurgu (predavanje iz opšte istorije u IV razredu osnovne škole), Učitelj organ učiteljskog udruženja za obrazovanje i vaspitanje 12 (Beograd), 189–191.
SIENKIEVICZ 1914a
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 3 (Novi Sad), 18–20.
SIENKIEVICZ 1914b
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 4 (Novi Sad), 30–31.
SIENKIEVICZ 1914c
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 5 (Novi Sad), 38–39.
SIENKIEVICZ 1914ć
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 7 (Novi Sad), 53–54.
SIENKIEVICZ 1914d
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 8 (Novi Sad), 60–62.
SIENKIEVICZ 1914dž
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 9 (Novi Sad), 69–70.
SIENKIEVICZ 1914đ
Sienkievicz, H., Quo Vadis: pripovetka iz doba cara Nerona, Novi srpski vek 12 (Novi Sad), 91–92.
SKERLIĆ 1997
Skerlić, J., Istorija nove srpske književnosti (Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva).
STOKANOV 2004
Stokanov, R., Blagojević, Jovan. In: Popov, Č. (ed.), Srpski biografski rečnik A–B 1 (Novi Sad: Matica srpska), 569–570.
VASA 1886
Vasa, Č., Mučenici, Rodoljub list za mladež 9 (Sombor), 68–70.
VASIN 2015
Vasin, G., Sabori raskola. Srpsko crkveno–narodni sabori u Habzburškoj monarhiji 1861–1914 (Beograd: Službeni glasnik).
VUČKOVIĆ 1902
Vučković, J., Duhovno pastirstvo u vojsci: jedno pitanje iz teorije pastirstva, Bogoslovski glasnik časopis za pravoslavnu bogoslovsku nauku i crkveni život 2 (Sremski Karlovci), 362–363.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 JOURNAL OF ANCIENT HISTORY AND ARCHAEOLOGY
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal, we use CC BY-NC-ND license (Attribution-NonCommercial-NoDerivs) wich only allowing others to download your works and share them with others as long as they credit you, but they can’t change them in any way or use them commercially.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
